Puste przebiegi w transporcie – ile kosztują i jak je ograniczyć?

Wysokie ceny paliwa, opłaty drogowe, wynagrodzenia kierowców czy koszy utrzymania floty sprawiają, że każdy kilometr ma znacznenie dla rentowności firmy transportowej. Szczególnym problemem są puste przebiegi, podczas których pojazd generuje koszty i nie zarabia. Jak zatem ograniczyć puste kilometry do minimum i lepiej kontrolować ich wpływ na wynik przedsiębiorstwa?

Czym są puste przebiegi w transporcie?

Najprościej ujmując pusty przebieg to przejazd pojazdu ciężarowego bez ładunku. Ma to miejsce najczęściej przed rozpoczęciem zlecenia lub po jego zakończeniu. Przykładowo ciężarówka dostarcza towar z Katowic do Berlina. Po rozładunku nie udaje się znaleźć odpowiedniego zlecenia w tym mieście i pojazd musi pojechać kilkadziesiąt kilometrów bez żadnego ładunku, aby zabrać następny ładunek i rozpocząć nową rentowną trasę.

Puste kilometry mogą się pojawiać również podczas dojazdu do pierwszego miejsca załadunku, pomiędzy kolejnymi zleceniami albo po prostu w wyniku niewłaściwego planowania wykorzystania floty. Bez względu na okoliczności dla przewoźnika oznacza to straty.

Ile kosztuje pusty przebieg?

Koszt pustego kilometra nie ogranicza się wyłącznie do zużytego paliwa. Pojazd jadący bez ładunku nadal generuje większość kosztów związanych choćby z samą jego eksploatacją i nie tylko. Możemy do nich zaliczyć:

• paliwo,
• opłaty drogowe,
• wynagrodzenie kierowcy,
• leasing lub amortyzację pojazdu,
• ubezpieczenie,
• zużycie opon i części eksploatacyjnych,
• serwis i naprawy,
• oraz inne koszty wliczane na stałe w pojazd.

W praktyce planując trasę, trzeba brać uwagę nie tylko rentowność samego ładunku, ale również odległość pomiędzy obecną lokalizacją pojazdu a miejscem załadunku. Innymi słowy, należy patrzeć na koszt całego przejazdu niezbędny do wykonania danego zlecenia. Tym bardziej że lwią część powyżej wymienionych opłat przedsiębiorca i tak musi ponieść.

Skąd biorą się puste przebiegi?

Całkowite wyeliminowanie pustych kilometrów w transporcie drogowym jest bardzo trudne. Można jednak ograniczać ich liczbę poprzez lepsze planowanie. Jedną z najczęstszych przyczyn jest brak odpowiedniego ładunku powrotnego. Problem może wynikać także z niedopasowania miejsca i czasu kolejnego załadunku, rodzaju pojazdu, wymagań dotyczących przewożonego towaru czy czasu pracy kierowcy.

Znaczenie ma również sposób planowania zleceń. Jeżeli każde zlecenie analizowane jest osobno, łatwo przeoczyć fakt, że korzystniejsza stawka transportowa może wymagać znacznie dłuższego pustego dojazdu.

Jak ograniczyć puste przebiegi w transporcie?

Pierwszym krokiem jest analiza danych dotyczących rzeczywistych tras pojazdów. Firma powinna wiedzieć nie tylko, ile kilometrów przejeżdża jej flota, ale również jaka część tego przebiegu nie generuje bezpośredniego przychodu. Kolejnym elementem jest planowanie następnego zlecenia jeszcze przed zakończeniem obecnego transportu. Znajomość lokalizacji pojazdów, terminów rozładunków i dostępności kierowców pozwala wcześniej szukać kolejnego ładunku.

Warto również porównywać kilka wariantów. Zlecenie z niższą stawką może być bardziej opłacalne, jeżeli znajduje się bardzo blisko miejsca poprzedniego rozładunku. Z kolei atrakcyjna stawka może stracić znaczną część swojej wartości, jeśli wymaga kilkuset kilometrów pustego dojazdu. Dlatego przy wyborze zlecenia znaczenie mają nie tylko kilometry płatne, ale również rzeczywisty koszt dotarcia pojazdu do kolejnego punktu.

Obraz Ronald Carreño z Pixabay

Kalkulator kosztów trasy – nowa funkcja w boxTMS

Ocena kosztu przejazdu będzie wkrótce jeszcze prostsza. Już w najbliższym czasie w boxTMS zostanie udostępniony kalkulator kosztów trasy, który pomoże przewoźnikom i spedytorom oszacować koszt przejazdu jeszcze przed jego realizacją. Użytkownik będzie mógł wyznaczyć trasę pomiędzy punktem A i B, a także dodać do niej punkty pośrednie. System pozwoli uwzględnić koszt opłat drogowych, a także obliczyć szacunkowy koszt paliwa dla planowanego przejazdu.

Dzięki temu łatwiej będzie porównać różne warianty trasy i sprawdzić, ile rzeczywiście może kosztować dojazd do miejsca załadunku, realizacja transportu lub przejazd do punktu podjęcia kolejnego zlecenia. Ma to szczególne znaczenie właśnie w przypadku pustych przebiegów. Zamiast traktować pusty odcinek wyłącznie jako liczbę kilometrów, można analizować jego konkretny wpływ na koszt realizacji transportu.

TMS pomaga spojrzeć na transport szerzej

Ograniczanie pustych przebiegów nie powinno polegać wyłącznie na szukaniu najkrótszej drogi pomiędzy dwoma punktami. Liczy się całe wykorzystanie pojazdu: poprzednie zlecenie, miejsce rozładunku, kolejny załadunek, koszty przejazdu oraz możliwość dalszego wykorzystania samochodu. System TMS pozwala uporządkować informacje dotyczące realizowanych transportów i podejmować decyzje na podstawie danych, zamiast analizować każde zlecenie w oderwaniu od pozostałych.

W połączeniu z kalkulacją kosztów trasy daje to możliwość spojrzenia na transport z perspektywy rzeczywistej rentowności, a nie wyłącznie wysokości frachtu. Mniej pustych kilometrów oznacza większą efektywność. Puste przebiegi są naturalną częścią transportu drogowego i trudno całkowicie je wyeliminować. Nie oznacza to jednak, że nie można ich skutecznie ograniczać.

Lepsze planowanie zleceń, wcześniejsze wyszukiwanie ładunków powrotnych, analiza lokalizacji pojazdów oraz kontrolowanie rzeczywistych kosztów przejazdu pozwalają zmniejszyć liczbę kilometrów, które nie przynoszą przedsiębiorstwu przychodu. Każdy ograniczony pusty kilometr to nie tylko oszczędność paliwa. To również mniejsze opłaty drogowe i zużycie pojazdu oraz lepsze wykorzystanie czasu pracy kierowcy i całej floty.

FAQ – puste przebiegi w transporcie

Co to jest pusty przebieg?

Pusty przebieg to przejazd pojazdu bez przewożonego ładunku. Może wystąpić m.in. podczas dojazdu do miejsca załadunku, po rozładunku lub w drodze do punktu rozpoczęcia kolejnego zlecenia.

Dlaczego puste przebiegi są problemem dla przewoźników?

Pojazd podczas pustego przebiegu nie realizuje płatnego przewozu, ale nadal generuje koszty. Są to przede wszystkim paliwo, opłaty drogowe, wynagrodzenie kierowcy oraz koszty eksploatacji i finansowania pojazdu.

Jak obliczyć koszt pustego przebiegu?

Należy uwzględnić nie tylko liczbę przejechanych kilometrów i spalanie pojazdu, ale również opłaty drogowe, koszt pracy kierowcy oraz przypadające na przejazd koszty eksploatacyjne i stałe. Pozwala to znacznie dokładniej ocenić rzeczywisty koszt pustych kilometrów.

Jak ograniczyć puste przebiegi?

Pomaga w tym wcześniejsze planowanie kolejnych zleceń, wyszukiwanie ładunków powrotnych, analiza lokalizacji pojazdów oraz porównywanie kosztów różnych wariantów trasy. Ważne jest również uwzględnianie pustego dojazdu podczas oceny rentowności zlecenia.

Czy zlecenie z wyższą stawką zawsze jest bardziej opłacalne?

Nie. Wyższa stawka może wymagać długiego pustego dojazdu, który zwiększa koszt realizacji transportu. Dlatego warto analizować cały przebieg pojazdu związany ze zleceniem, a nie tylko płatny odcinek trasy.

Czy boxTMS pozwala obliczyć koszt trasy?

Już w najbliższym czasie w boxTMS zostanie udostępniony kalkulator kosztów trasy. Umożliwi wyznaczenie przejazdu pomiędzy punktami A i B, dodawanie punktów pośrednich oraz kalkulację kosztów opłat drogowych i paliwa.